Ameliyat öncesinde yapılan değerlendirmeler, tetkikler ve görüşmeler hakkında bilgilendirme.
Bu Sayfada
Beyin tümörü ameliyatı öncesinde yalnızca tümörün kendisini değil, sizin ameliyata ve anesteziye ne kadar hazır olduğunuzu da değerlendirmek gerekir. Bu değerlendirmeler, ameliyatın mümkün olduğunca güvenli şekilde gerçekleştirilmesine ve ameliyat sonrasında iyi bir iyileşme süreci geçirmenize yardımcı olur.
Yapılacak tetkikler kişiden kişiye değişebilir. Tanı sırasında bazı incelemeler zaten yapılmışsa bunların tekrar edilmesine gerek olmayabilir.
Ameliyattan önce ve ameliyat sonrasında belirli aralıklarla nörolojik muayene yapılır.
Bu muayenede beyninizin ve sinir sisteminizin nasıl çalıştığı değerlendirilir. Doktorunuz veya hemşireniz:
Bu muayeneler özellikle ameliyat sonrasında gelişebilecek değişiklikleri erken fark etmek açısından önemlidir.
Genel sağlık durumunuzu değerlendirmek ve ameliyat için uygunluğunuzu belirlemek amacıyla çeşitli tetkikler yapılabilir.
Bazı beyin tümörlerinde ek kan testlerine ihtiyaç duyulabilir.
Hipofiz tümörlerinde, hipofiz bezinin ürettiği hormonların düzeyleri ölçülebilir. Bunun amacı, tümörün hormon üretip üretmediğini ve hormon sisteminin ne kadar etkilendiğini değerlendirmektir.
Hipofiz, pineal bölge veya germ hücreli tümörlerde bazı özel maddeler, yani tümör belirteçleri araştırılabilir. Bunlar kanda ölçülebilen proteinler veya başka biyolojik maddelerdir. Sonuçlar tanının desteklenmesine, tedaviye verilen yanıtın izlenmesine ve bazı durumlarda hastalığın yeniden ortaya çıkabileceğinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeden bir testtir. Özellikle epileptik nöbet geçiren hastalarda gerekli olabilir.
Test sırasında başınıza küçük elektrotlar yerleştirilir. Elektrotlar jel veya özel bir bant yardımıyla sabitlenir ve kablolar aracılığıyla EEG cihazına bağlanır. Test sırasında uzanmanız veya oturmanız istenebilir.
EEG genellikle ağrısızdır ve yaklaşık bir saate kadar sürebilir. İşlem tamamlandığında elektrotlar çıkarılır ve çoğu hasta günlük yaşamına hemen dönebilir.
Doktorunuz EEG kaydını inceleyerek beynin elektriksel aktivitesinde epilepsi veya başka bir nörolojik duruma işaret edebilecek anormal değişiklikler olup olmadığını değerlendirir.
Tümörünüz hafıza, dikkat, düşünme, konuşma veya diğer bilişsel işlevlerle ilişkili beyin bölgelerinin yakınında bulunuyorsa nöropsikolojik testler yapılabilir.
Bu testlerde size çeşitli sorular sorulur ve dikkat, bellek, dil, problem çözme ve diğer zihinsel işlevleri değerlendiren görevler uygulanır.
Bu değerlendirme, ameliyat öncesindeki bilişsel durumunuzu belirlemek için bir başlangıç ölçümü sağlar. Tedavi sonrasında yapılan benzer testlerle karşılaştırılarak ameliyat veya diğer tedavilerin bilişsel işlevler üzerindeki etkisi değerlendirilebilir.
Testlerin tamamlanması 1 ila 4 saat sürebilir. Gerektiğinde test sırasında mola verilebilir.
Anjiyografi, beyin damarlarını ayrıntılı olarak görüntülemek için kullanılan bir incelemedir.
Tümörünüz beynin önemli damarlarının yakınında veya damarların çevresinde bulunuyorsa, ameliyattan önce anjiyografi yapılması gerekebilir. Bu inceleme, tümörün damarlarla olan ilişkisini değerlendirmeye ve ameliyatın daha güvenli şekilde planlanmasına yardımcı olabilir.
Ameliyatınızdan genellikle birkaç gün veya bir-iki hafta önce ameliyat öncesi değerlendirme yapılır. Başka sağlık sorunlarınız varsa bu değerlendirme daha erken gerçekleştirilebilir.
Bu görüşmede sağlık ekibiniz, ameliyat ve anestezi açısından gerekli hazırlıkları tamamlar. Kullandığınız ilaçlar, daha önce geçirdiğiniz hastalıklar ve ameliyatlar, alerjileriniz ve genel sağlık durumunuz değerlendirilir.
Ayrıca ameliyat günü için size özel talimatlar verilir. Örneğin:
size anlatılır.
Doktorunuz söylemeden düzenli kullandığınız ilaçları bırakmayın.
Bu görüşme sırasında aklınıza gelen bütün soruları sormaktan çekinmeyin. Sorularınızı önceden yazmanız yararlı olabilir. Ameliyat ve sonrasında neler olacağını bilmek, çoğu hastanın kendisini daha hazırlıklı ve güvende hissetmesini sağlar.
Beyin tümörü ameliyatı çoğu zaman farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasını gerektirir.
Cerrahınız size planlanan ameliyat hakkında bilgi verir. Tümörün bulunduğu yer, ameliyatın amacı, beklenen yararlar, olası riskler ve ameliyat sonrasında sizi bekleyen süreç ayrıntılı olarak anlatılır.
Anestezi uzmanı ameliyat sırasında genel anesteziyi uygular ve operasyon boyunca hayati bulgularınızı takip eder. Ameliyat öncesinde kalp, akciğer ve diğer organlarınızın durumunu değerlendirerek anestezi açısından gerekli önlemleri planlar.
Uzman hemşire, tedaviniz boyunca size destek olur. Hastaneden ayrıldıktan sonra evde ihtiyaç duyabileceğiniz bakım ve desteğin planlanmasına da yardımcı olabilir.
Beslenme durumunuz ameliyat öncesi iyileşmenin önemli bir parçasıdır. Diyetisyen, ameliyata mümkün olduğunca iyi beslenmiş bir şekilde girmenize yardımcı olur ve ameliyat sonrasında beslenmenizde oluşabilecek değişiklikler konusunda bilgi verir. Gerekli durumlarda kalori ve protein alımını artırmak için özel beslenme destekleri önerilebilir. Beslenemeyen veya yetersiz beslenen bazı hastalarda, gerekli besinleri sağlayabilmek amacıyla mideye veya ince bağırsağa beslenme tüpü yerleştirilmesi gerekebilir.
Fizyoterapist, ameliyat öncesinde hareket kabiliyetinizi ve yürümenizi değerlendirir. İyileşmenizi etkileyebilecek bir sorun varsa tedavi ekibine bilgi verir. Ayrıca ameliyat sonrasında yapacağınız bacak hareketleri ve solunum egzersizlerini size önceden öğretir. Bu egzersizleri ameliyattan önce öğrenmek, sonrasında uygulamanızı kolaylaştırır.
Beyin ameliyatlarından sonra tümörün çevresinde geçici olarak beyin ödemi gelişebilir. Ödem, kafa içi basıncını artırarak bazı belirtilerin geçici olarak kötüleşmesine neden olabilir.
Bu nedenle bazı hastalara ameliyattan önce veya sonra kortikosteroid adı verilen ilaçlar verilebilir. Steroidler, tümör çevresindeki ödemin ve buna bağlı basıncın azaltılmasına yardımcı olur.
Steroid tedavisi gerektiğinde, ameliyat sonrasında durumunuz düzeldikçe ilaç dozu genellikle kademeli olarak azaltılır. Steroidler doktorunuzun önerisi olmadan aniden kesilmemelidir.
Nöbet geçirme riski bulunan veya daha önce epileptik nöbet yaşamış bazı hastalara antiepileptik ilaçlar da verilebilir. Bu ilaçların gerekip gerekmediğine tümörünüzün özellikleri ve nörolojik durumunuz değerlendirilerek karar verilir.
Unutmayın. Ameliyat öncesi yapılan bütün bu değerlendirmelerin amacı yalnızca ameliyat için "uygun" olup olmadığınızı belirlemek değildir. Asıl amaç, ameliyatı sizin için mümkün olduğunca güvenli hale getirmek, mevcut sağlık sorunlarını önceden fark etmek ve ameliyat sonrasında en iyi iyileşme koşullarını sağlamaktır.
Her hastanın durumu farklıdır. Bu nedenle yapılacak tetkikler ve ameliyat öncesi hazırlık süreci, tümörünüzün türüne, yerleşimine, genel sağlık durumunuza ve planlanan cerrahinin özelliklerine göre kişiselleştirilir. Daha ayrıntılı inceleme gerektiğinde ilgili uzmanlık bölümüne yönlendirilirsiniz.